Kinderen en AI?

De leerkracht vertelt een lang verhaal. Daarna mogen de kinderen één voor één reageren, wanneer zij de beurt krijgen. Ik zie kinderen die rechtop zitten, kijken naar degene die praat en luisteren. Ze wachten. Geduldig en aandachtig.

Na een tijdje word ik zelf wat onrustig. Duurt dit niet te lang? Moeten kinderen niet wat meer geprikkeld worden? Haken ze niet af?

Maar als ik beter kijk, gebeurt er iets interessants. De kinderen haken niet af. Ze blijven luisteren. Ze houden hun aandacht erbij en wachten rustig hun beurt af.

Het zet me aan het denken. Misschien werkt aandacht wel als een spier. Hoe vaker je haar gebruikt en traint, hoe sterker ze wordt. Misschien moeten we kinderen dus niet alleen leren wat ze moeten leren, maar ook steeds opnieuw oefenen in het vermogen om hun aandacht ergens langere tijd bij te houden.

Een mooie gedachte om mee terug te nemen naar school.

En dan komt AI

Inmiddels is AI in hoog tempo ons leven binnengedrongen. Ook de school en de klas ontkomen er niet aan. En niet helemaal onterecht: AI is verbluffend handig. Het helpt om snel informatie te vinden, teksten te schrijven, lessen voor te bereiden en leeractiviteiten aan te passen aan individuele leerlingen. Waarom zou je daar geen gebruik van maken?

We staan dan ook voor de belangrijke opdracht om kinderen te leren omgaan met AI. Hoe leren we ze te begrijpen wat AI kan en hoe je AI goed gebruikt?

Maar misschien ligt daar niet de belangrijkste vraag.

Wat doet AI met vaardigheden die juist tijd, moeite en volharding vragen?

Wat gebeurt er met concentratie als een antwoord altijd binnen enkele seconden beschikbaar is? Wat gebeurt er met leesvaardigheid als een samenvatting luisteren sneller is dan het lezen van de tekst? Wat gebeurt er met het vermogen om zelf een probleem op te lossen als AI binnen no time een oplossing kan geven?

En misschien nog fundamenteler: wat betekent het voor kinderen als ze leren dat ze voor veel schoolse zaken maar weinig moeite hoeven doen?

Dat is geen pleidooi om AI buiten de klas te houden. We zullen kinderen moeten leren om zich te bewegen in een wereld waarin AI en techniek een steeds grotere rol spelen. Maar juist daarom moeten we misschien extra bewust zijn van wat AI niet voor hen mag overnemen.

Aandacht. Geduld. Doorzetten. Zelf nadenken. Een moeilijke tekst uitlezen. Een probleem niet meteen opgeven. Luisteren naar een ander zonder ondertussen al aan het volgende te denken.

Dat zijn geen ouderwetse vaardigheden. Het zijn misschien wel de vaardigheden die belangrijker worden naarmate AI slimmer wordt.

De kinderen op dat kleed in Manhattan lieten mij iets zien wat ik sindsdien niet meer kan loslaten: aandacht lijkt trainbaar.

De vraag is niet alleen welke AI-tools we onze kinderen moeten leren gebruiken.

De vraag is ook:

Welke menselijke vaardigheden moeten we juist extra hard blijven trainen in een wereld waarin machines steeds meer voor ons kunnen doen?

Dit stuk heb ik grotendeels zelf geschreven en vervolgens door Chat vloeiender laten lopen. Bedankt, Chat 😉